Tek, İki ve Üç Köklü Dişlerde Kanal Tedavisi
Çok Köklü Dişlerde Kanal Tedavisi
Tek, iki veya üç köklü dişlerde kanal tedavisi, pulpa enfeksiyonu veya irreversibl pulpit durumunda kök kanallarının temizlenmesi, şekillendirilmesi ve doldurulmasıdır. Üst ve alt büyük azı dişleri (molar) genellikle birden fazla köke sahiptir; ön dişler çoğunlukla tek köklüdür.
Önemli bir ayrım: kök sayısı ile kanal sayısı her zaman aynı değildir. Bir kökte birden fazla kanal bulunabilir; üst birinci molarlarda mesiyobukkal bölgede ikinci kanal (MB2) sık atlanan kanallardan biridir. Atlanan kanal tedavi başarısızlığına yol açabilir.
Anatomi ve Görüntüleme
Kök kanalı eğriliği, dar kanallar ve yaşla artan kalsifikasyon işlemi zorlaştırabilir. Periapikal röntgen başlangıç değerlendirmesinde kullanılır; karmaşık anatomide Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (CBCT) ek kanal veya lezyon tespitinde seçici olarak yardımcı olabilir.
Mikroskop veya büyüteç desteği ek kanal ağzının bulunmasında faydalı olabilir; her klinikte aynı ekipman bulunmayabilir.
Tedavi Aşamaları
Lokal anestezi altında pulpa odasına erişim açılır. NiTi rotasyon veya manuel dosyalarla kanal temizliği ve şekillendirme yapılır. Sodyum hipoklorit ve EDTA irrigasyon enfeksiyon kontrolüne katkıda bulunur.
Enfeksiyon şiddetine göre ara dönemde kanal içi ilaç (kalsiyum hidroksit) bırakılabilir; tedavi bir veya birden fazla seansta tamamlanabilir. Gutta-percha ve sealer ile obturasyon yapılır. Anestezi etkinliği ve işlem sonrası hassasiyet kişiye göre değişebilir.
Restorasyon ve Takip
Kanal tedavisi sonrası diş kırılgan hale gelebilir; özellikle geniş kaviteli molar dişlerde koruyucu restorasyon (kron veya onley) değerlendirilebilir. Otomatik kron endikasyonu her vakada geçerli değildir; kalan diş dokusu ve oklüzal yük birlikte değerlendirilir.
Periyodik röntgen kontrolü apikal sağlığı izlemek için önerilebilir. Tedavi başarısızlığında retreatment veya apikal cerrahi alternatif olarak değerlendirilebilir.
Periapikal Lezyon ve Retreatment ile Fark
Periapikal lezyonlu dişlerde kök ucunda radyolojik lezyon eşlik edebilir; takip süreci ve prognoz ayrı değerlendirilir. Retreatment ise daha önce kanal tedavisi yapılmış ancak başarısız kalmış dişlerde eski dolgunun çıkarılıp kanalın yeniden tedavi edilmesidir.
Her üç endikasyon farklı planlama ve beklenti gerektirir. İşlem sonrası hafif çiğneme hassasiyeti birkaç gün sürebilir; şiddetli veya artan ağrı değerlendirme gerektirir.
Kanal tedavisi sonrası üst restorasyonun sızdırmazlığı uzun dönem başarı için önemlidir; geçici dolgu uzun süre bırakılmamalıdır.